ဧပြီ ၃-၂၀၂၆
MT(VOM)
တရုတ်-ပါကစ္စတန်တို့ရဲ့ ပင်လယ်ကွေ့နဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသဆိုင်ရာ အစပျိုးဆောင်ရွက်ချက်သည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး၊ နိုင်ငံအားလုံးနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ယင်းတွင် တုံ့ပြန်ပူးပေါင်းပါဝင်ကြရန် ကြိုဆိုပါကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မော်နင် (Mao Ning) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိ (Wang Yi) နှင့် ပါကစ္စတန် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက် အ Ishaq Dar တို့ အင်္ဂါနေ့က ပေကျင်းမြို့၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးစဉ်အတွင်း၊ ပင်လယ်ကွေ့နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှု ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန်အတွက် အချက် ၅ ချက်ပါဝင်သော အစပျိုးဆောင်ရွက်ချက်တစ်ခုကို တရုတ်နှင့် ပါကစ္စတန်တို့က ပူးတွဲတင်ပြခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
ယခုသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကို တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မော်နင်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပေကျင်းမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး
တရုတ်နှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် ကာလရှည်ကြာ “ရာသီမရွေး မိတ်ဖက်များ” (All-weather strategic cooperative partners) အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ကြပြီး အထူးသဖြင့် တရုတ်-ပါကစ္စတန် စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CPEC) မှတစ်ဆင့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အားကောင်းလာပြီးနောက်၊ ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံရေးကဏ္ဍများတွင်ပါ ပူးပေါင်းအသံထွက်လာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တရုတ်၏ အခန်းကဏ္ဍ မြင့်တက်လာခြင်း
ယခုအစပျိုးဆောင်ရွက်ချက်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် “ကြားဝင်စေ့စပ်သူ” (Mediator) အဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်လာသည့် နောက်ခံမှ ဆင်းသက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနှင့် အီရန်တို့အကြား ဆက်ဆံရေးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာအောင် တရုတ်က အောင်မြင်စွာ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းက ကြီးမားသော ခြေလှမ်းဖြစ်ပါတယ်။
အမေရိကန်၏ ဒေသတွင်း လွှမ်းမိုးမှုအပြင် တရုတ်အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးကို တည်ဆောက်နိုင်သူဖြစ်ကြောင်း ပြသလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ပါကစ္စတန်၏ အခန်းကဏ္ဍ
ပါကစ္စတန်သည် အစ္စလာမ်မစ်နိုင်ငံများအကြား သြဇာရှိပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများနှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။
ပါကစ္စတန်ဟာ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ လုံခြုံရေးနဲ့ စီးပွားရေးတွင် ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွားရှိသဖြင့် တရုတ်၏ ဩဇာအာဏာကို အသုံးပြုကာ ဒေသတွင်း မငြိမ်မသက်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် ဆန္ဒရှိနေပါတယ်။
အချက် (၅) ချက်ပါ အစပျိုးဆောင်ရွက်ချက် (Five-Point Initiative)
ယခု အစပျိုးဆောင်ရွက်ချက်၏ အဓိက အနှစ်သာရမှာ ပဋိပက္ခများကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းထက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး လမ်းစဉ်ကို ဖော်ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်လေ့ရှိသည်-
(၁)အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိခြင်း။
(၂)တရားမျှတမှုနှင့် တန်းတူညီမျှမှုရှိခြင်း။
(၃)လက်နက်မပြန့်ပွားရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်း။
(၄)စုပေါင်းလုံခြုံရေးစနစ် ဖော်ဆောင်ခြင်း။
(၅)စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း။
၂၀၂၆ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ဂါဇာအရေးနှင့် ပင်လယ်နီအတွင်း တင်းမာမှုများကဲ့သို့သော ပထဝီနိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများ ရှိနေဆဲပါ။ ဒါ့ကြောင့် တရုတ်နဲ့ ပါကစ္စတန်တို့က အဲဒီဒေသမှာ နိုင်ငံတကာအင်အားစုများအားလုံး ပါဝင်နိုင်တဲ့ ဘက်စုံငြိမ်းချမ်းရေး မူဘောင် တစ်ခုကို တင်ပြကာ ၎င်းတို့၏ သံတမန်ရေးရာ ဦးဆောင်မှုကို ခိုင်မာအောင် ကြိုးပမ်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဤအစပျိုးဆောင်ရွက်ချက်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အနောက်အုပ်စု၏ ချဉ်းကပ်ပုံနှင့်မတူဘဲ “ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်ခြင်း” ဆိုသည့် တရုတ်၏ မူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးစားတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
Source CGTN
